ศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัย สิทธิรัตน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) ประจำปี พ.ศ. 2558
เกิด พ.ศ. 2490 ปัจจุบันพำนักและทำงานที่กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย

ศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัย สิทธิรัตน์ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2490 ที่จังหวัดนครพนม สำเร็จการศึกษาประกาศนียบัตรมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนเพาะช่าง ระหว่าง พ.ศ. 2504 ถึง 2509 ต่อมาสำเร็จการศึกษาศิลปบัณฑิต สาขาประติมากรรม เกียรตินิยมอันดับ 2 จากมหาวิทยาลัยศิลปากร ใน พ.ศ. 2514 และสำเร็จการศึกษาศิลปมหาบัณฑิต สาขาประติมากรรม จากบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ใน พ.ศ. 2520 หลังสำเร็จการศึกษา เข้ารับราชการเป็นอาจารย์สอนศิลปะ ณ มหาวิทยาลัยศิลปากร ตั้งแต่ พ.ศ. 2515 ทำงานด้านการสอนประติมากรรมในระดับปริญญาตรีและปริญญาโทควบคู่กับการสร้างสรรค์ผลงานอย่างต่อเนื่อง จนได้รับการยกย่องให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ สาขาประติมากรรม ใน พ.ศ. 2537 

ตลอดเส้นทางวิชาชีพ ศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัยได้รับรางวัลและเกียรติคุณสำคัญทั้งในระดับชาติและนานาชาติ โดยได้รับการประกาศเกียรติคุณเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) ประจำปี พ.ศ. 2558 และได้รับคัดเลือกให้เป็นสมาชิกตลอดชีพขององค์กรประติมากรรมนานาชาติ International Association for Monumental Sculpture Events ในปีเดียวกัน ก่อนหน้านั้นได้รับเชิญเป็น Artist in Residence ที่ University of Western Sydney และ University of New South Wales ประเทศออสเตรเลีย ใน พ.ศ. 2536 ได้รับเกียรติจากกองบัญชาการสูงสุดให้ปั้นพระพุทธสุริโยทัยสิริกิติ์ทีฆายุมงคล ใน พ.ศ. 2533 ได้รับเชิญจากคณะกรรมการจัดงาน Olympic 1988 ให้เข้าร่วมแสดงงาน World Invitational Open Air Sculpture Exhibition ณ กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ใน พ.ศ. 2530 และได้รับคัดเลือกจากประเทศไทยให้เข้าร่วมงาน The 1st ASEAN Sculpture Symposium ประเทศสิงคโปร์ ใน พ.ศ. 2524 ด้านรางวัลจากการประกวด เขาได้รับรางวัลเหรียญทองแดงจากงานแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 25 ใน พ.ศ. 2521 รางวัลเหรียญเงินจากงานแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 24 ใน พ.ศ. 2520 รางวัลเหรียญทองแดงจากงานแสดงศิลปกรรมของธนาคารศรีนคร ใน พ.ศ. 2519 และรางวัลเหรียญทองแดงจากงานแสดงศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 22 ใน พ.ศ. 2518

ผลงานของศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัยได้รับการจัดแสดงอย่างต่อเนื่องทั้งในประเทศและต่างประเทศ ตัวอย่างการแสดงผลงานกลุ่มและโครงการสำคัญในระดับนานาชาติ เช่น Korea & Thai Hybrid ณ Gail Art Museum และ Religious Beliefs and Contemporary, Social Phenomena of Southern East Asia ณ Guangdong Museum of Art สาธารณรัฐประชาชนจีน ใน พ.ศ. 2560 The 15th International Symposium of Monumental Sculpture เมือง San Luis Potosí ประเทศเม็กซิโก ใน พ.ศ. 2559 Thai American Vietnam Art Exchange 2004 ถึง 2006 ณ เมือง San Luis Obispo รัฐ California สหรัฐอเมริกา IMPRESSIONS OF HUE 2002 The Third International Sculpture Symposium เมือง Hue ประเทศเวียดนาม Thai Italian Art Space 2001 ณ Museo Nazionale di Arts Orientale กรุง Rome ประเทศอิตาลี Bangkok Meets Cologne ประเทศเยอรมนี 86 Seoul Contemporary Asian Art Show ประเทศเกาหลีใต้ และ Buddha Image and Drawing ประติมากรรมและวาดเส้น ณ คณะทัศนศิลป์ มหาวิทยาลัย Western Sydney ประเทศออสเตรเลีย ใน พ.ศ. 2536 นอกจากนี้ ยังมีผลงานจัดแสดงในประเทศไทยหลายวาระ เช่น โลกใบเล็ก ศิลปกรรมไทยร่วมสมัยปี 2006 ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติไทย เกาหลี จีน ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ใน พ.ศ. 2541 และการแสดงศิลปกรรมแห่งชาติหลายครั้งตั้งแต่ช่วงต้นของการทำงานศิลปะ ส่วนนิทรรศการเดี่ยวสำคัญของเขา เช่น “ประติมากรรมแห่งจิตวิญญาณ” ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป์ กรุงเทพมหานคร ใน พ.ศ. 2552 และ “ประติมากรรมบูชาครู” ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร กรุงเทพมหานคร ใน พ.ศ. 2550 

แนวทางประติมากรรมของศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัยสะท้อนพัฒนาการทางความคิดและรูปแบบอย่างต่อเนื่อง ระยะเริ่มแรกเขาสร้างสรรค์ผลงานตามแนวทางวิชาการตามรากฐานที่ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรีวางไว้ จึงมักใช้รูปคนเป็นเนื้อหาหลัก โดยมีแรงบันดาลใจจากชีวิตมนุษย์และสภาวะทางสังคม ต่อมาเขาเปลี่ยนความสนใจจากรูปทรงทึบตันไปสู่ความว่าง โครงสร้าง และปริมาตร ทำให้รูปทรงดูเบา โปร่ง และยังคงพลังทางสายตา ลักษณะดังกล่าวนำไปสู่แนวทาง “ประติมากรรมแบบโครงสร้าง” ก่อนขยายสู่การทดลองวัสดุ เช่น หิน โลหะแผ่น แผ่นเหล็ก แสง สี พื้นผิว ช่องว่าง และการจัดวาง เพื่อถ่ายทอดความหมายทางปรัชญาและหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ผลงาน “ทุกข์ ความหลง ความหวัง…ผู้มีปัญญา” พ.ศ. 2554 ซึ่งจัดแสดงอยู่ในคอลเลกชันของ MOCA BANGKOK เป็นตัวอย่างสำคัญของการแปรสภาวะของจิตให้ปรากฏเป็นรูปทรงประติมากรรม ผลงานจัดวางกลุ่มกุมารทองเป็นรูปทรงกลม เพื่อสื่อถึงจิตมนุษย์ที่เวียนวนอยู่กับความทุกข์ ความหลง และความหวัง ขณะที่รูปกุมารนั่งสมาธิบนเรือสว่างด้วยแสงสื่อถึงจิตที่มีปัญญา สะอาด สว่าง และสงบ เคลื่อนไปในโลกของธรรมะ ปัจจุบันศาสตราจารย์เกียรติคุณวิชัยยังคงได้รับการกล่าวถึงในฐานะศิลปิน อาจารย์ และผู้สร้างคุณูปการสำคัญต่อการพัฒนาประติมากรรมไทยร่วมสมัย