Chavalit Soemprungsuk

ชวลิต เสริมปรุงสุข ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ประจำปี พ.ศ. 2557
(2482–2563)

ชวลิต เสริมปรุงสุข เกิดเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2482 ที่จังหวัดขอนแก่น จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ในปี พ.ศ. 2505 เขาเป็นหนึ่งในศิษย์รุ่นสุดท้ายของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี และได้ฝึกฝนศิลปะกับอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่าน เช่น ไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ เฟื้อ หริพิทักษ์ สนั่น ศิลากร เขียน ยิ้มศิริ และทวี นันทขว้าง ต่อมาเขาได้รับทุนจากกระทรวงวัฒนธรรมแห่งประเทศเนเธอร์แลนด์ เป็นคนไทยคนแรกที่ได้ไปศึกษาต่อที่ Rijksakademie van Beeldende Kunsten ณ กรุงอัมสเตอร์ดัม แต่ด้วยความไม่พอใจในแนวทางการเรียนการสอน เขาจึงลาออกและเริ่มสร้างสรรค์ผลงานอย่างอิสระ ก่อนจะได้รับการสนับสนุนในฐานะศิลปินเต็มเวลาจากรัฐบาลเนเธอร์แลนด์ ซึ่งทำให้เขาสามารถทุ่มเทให้กับการเป็นศิลปินได้อย่างแท้จริง

ผลงานของชวลิตมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง เริ่มต้นจากงานแนวสัจนิยม ก่อนคลี่คลายสู่ศิลปะนามธรรม โดยเน้นการใช้รูปทรงเรขาคณิต เส้นสายที่ชัดเจน และสีสันที่มีมิติ งานของเขาครอบคลุมทั้งจิตรกรรม ประติมากรรม ภาพพิมพ์ วาดเส้น และสื่อผสม ตลอดระยะเวลากว่า 6 ทศวรรษ เขาเป็นหนึ่งในศิลปินผู้บุกเบิกศิลปะนามธรรมและศิลปะไร้วัตถุวิสัยของไทย

ในนิทรรศการเดี่ยว In Amsterdam with Chavalit Soemprungsuk จัดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2556 ณ หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน เขาได้บริจาคทรัพย์สินมากกว่า 4,000 รายการให้แก่รัฐบาลไทย ประกอบด้วยผลงานศิลปะ หนังสือ เฟอร์นิเจอร์ ข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัว และโครงสร้างสตูดิโอของเขาที่อัมสเตอร์ดัม โดยมีเงื่อนไขให้ประชาชนสามารถเข้าถึงทรัพย์สินทั้งหมด เพื่อเป็นประโยชน์ต่อศิลปินรุ่นหลัง ในปีถัดมา พ.ศ. 2557 กระทรวงวัฒนธรรมประกาศยกย่องให้เขาเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม)

ในช่วงบั้นปลายชีวิต ชวลิตหันมาสร้างสรรค์ผลงานศิลปะดิจิทัลอย่างสม่ำเสมอที่สตูดิโอในกรุงอัมสเตอร์ดัม และเผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ต่อมาเขาได้ทดลองสร้างงานพิมพ์อิงค์เจ็ตแบบชิ้นเดียว (one-of-a-kind inkjet print) เป็นประจำเกือบทุกวัน ผลงานชุดสุดท้ายนี้ได้รับการจัดแสดงในนิทรรศการ 80+ Art Festival Thailand ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ถึงมีนาคม พ.ศ. 2563 เพื่อเฉลิมฉลองในวาระอายุครบ 80 ปี โดยจัดแสดงในหลายสถานที่ทั่วประเทศ เช่น บ้านศิลป์ พีระศรี หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร หอธรรมพระบารมี ล้ง 1919 นำทอง อาร์ต สเปซ และหอศิลป์ริมน่าน ทั้งยังมีแผนจะจัดแสดงต่อเนื่องในพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศ